Test gotowości na rozporządzenie w sprawie maszyn: czy Państwa firma jest gotowa na rozporządzenie (UE) 2023/1230?

11 tematów, które bada test

Każde pytanie odwołuje się do konkretnego obowiązku wynikającego z rozporządzenia (UE) 2023/1230; w każdym przypadku podano odniesienie.

1. 1. Czy Państwa planowanie CE jest dostosowane do 20 stycznia 2027 r.?

   Od 20 stycznia 2027 r. rozporządzenie w sprawie maszyn (UE) 2023/1230 ma obowiązkowo zastosowanie i zastępuje dyrektywę maszynową 2006/42/WE bez fazy równoległej. Maszyny wprowadzane do obrotu od tego dnia muszą być zgodne z rozporządzeniem w sprawie maszyn, co obejmuje także nową deklarację zgodności UE.

2. 2. Czy sklasyfikowali Państwo swoje portfolio według kategorii produktów z rozporządzenia w sprawie maszyn?

   Rozporządzenie rozróżnia maszyny, maszyny nieukończone i produkty powiązane (art. 2). Nowość: elementy bezpieczeństwa mogą być także cyfrowe; oprogramowanie pełniące funkcję bezpieczeństwa, wprowadzane do obrotu samodzielnie, jest elementem bezpieczeństwa (art. 3 pkt 3).

3. 3. Czy wiedzą Państwo, czy Państwa produkty podlegają załącznikowi I (część A lub B)?

   Załącznik I część A zawsze wymaga udziału jednostki notyfikowanej (sama wewnętrzna kontrola produkcji nigdy nie wystarcza). W przypadku części B samoocena jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy odpowiednie normy zharmonizowane lub wspólne specyfikacje są stosowane w całości (art. 25 ust. 3).

4. 4. Czy oceniono zabezpieczenie przed uszkodzeniem i nowe wymagania dotyczące układów sterowania?

   Załącznik III pkt 1.1.9 wymaga zabezpieczenia sprzętu i oprogramowania związanych z bezpieczeństwem przed przypadkowym lub zamierzonym uszkodzeniem (w tym rejestrowania dowodów interwencji); pkt 1.2.1 wyraźnie rozszerza bezpieczeństwo układów sterowania na zachowanie całkowicie lub częściowo samozmieniające się (AI).

5. 5. Czy Państwa proces udostępniania cyfrowej instrukcji obsługi jest gotowy na rozporządzenie w sprawie maszyn?

   Instrukcja obsługi może być udostępniana w postaci cyfrowej (art. 10 ust. 7): informacja o dostępie musi znajdować się na produkcie, instrukcja musi dać się wydrukować, pobrać i zapisać oraz pozostawać online przez przewidywany cykl życia, co najmniej dziesięć lat. Na żądanie użytkownika złożone w chwili zakupu należy nieodpłatnie dostarczyć wersję papierową w ciągu jednego miesiąca; w przypadku użytkowników nieprofesjonalnych (także racjonalnie przewidywalnych) istotne informacje dotyczące bezpieczeństwa muszą być dostarczone w formie papierowej.

6. 6. Czy systematycznie oceniają Państwo zmiany pod kątem istotnej modyfikacji?

   Rozporządzenie po raz pierwszy definiuje istotną modyfikację w przepisach i wyraźnie obejmuje modyfikacje cyfrowe (art. 3 pkt 16): nawet aktualizacja oprogramowania może stworzyć nowe zagrożenie. Kto dokonuje istotnej modyfikacji maszyny, przejmuje w odniesieniu do niej obowiązki producenta (art. 18).

7. 7. Czy Państwa dokumentacja techniczna odpowiada załącznikowi IV do rozporządzenia w sprawie maszyn?

   Dokumentację techniczną należy przechowywać do dyspozycji przez dziesięć lat; na uzasadniony wniosek organów należy również udostępnić kod źródłowy lub logikę programowania oprogramowania związanego z bezpieczeństwem (art. 10 ust. 3). W przypadku funkcji opartych na czujnikach lub autonomicznych należy udokumentować ich cechy, możliwości i ograniczenia.

8. 8. Czy Państwa deklaracje zgodności i włączenia są przygotowane na wzory z rozporządzenia w sprawie maszyn?

   Załącznik V wprowadza nowe struktury wzorów: deklarację zgodności UE (część A) i unijną deklarację włączenia (część B) ze zdaniem o odpowiedzialności i odniesieniami do norm wraz z datą; jeżeli normy są stosowane tylko częściowo, należy wskazać stosowane części. Obie deklaracje mogą być udostępniane w postaci cyfrowej i muszą wtedy pozostawać dostępne online przez co najmniej dziesięć lat.

9. 9. Jeśli dostarczają Państwo maszyny nieukończone: czy instrukcja montażu odpowiada załącznikowi XI?

   Rozporządzenie zastępuje zwięzły załącznik VI do dyrektywy ustrukturyzowaną minimalną treścią obejmującą 14 punktów (załącznik XI pkt 2 lit. a)–n)), od warunków włączenia i kwestii ryzyka resztkowego po oznaczenie wersji. Unijna deklaracja włączenia jest dołączona lub dostępna pod adresem internetowym albo za pomocą kodu nadającego się do odczytu maszynowego, podanego w instrukcji montażu (art. 11 ust. 8).

10. 10. Czy na bieżąco monitorują Państwo harmonizację norm w związku z rozporządzeniem w sprawie maszyn?

    Według stanu na październik 2026 r. w Dzienniku Urzędowym nie opublikowano jeszcze odniesień do norm zharmonizowanych dających domniemanie zgodności na podstawie rozporządzenia w sprawie maszyn. Do tego czasu zgodność opiera się wyłącznie na Państwa ocenie ryzyka i udokumentowanym zastosowaniu stanu wiedzy technicznej; gdy pojawią się pierwsze odniesienia, to one rozstrzygną, czy samoocena jest dopuszczalna dla produktów z załącznika I część B.

11. 11. Czy ustalono, jaką rolę pełni Państwa przedsiębiorstwo w odniesieniu do każdego produktu na gruncie rozporządzenia w sprawie maszyn?

    Rozporządzenie w sprawie maszyn przypisuje producentom, upoważnionym przedstawicielom, importerom i dystrybutorom odrębne obowiązki (art. 10–16). Za producenta uważa się każdego, kto wprowadza produkt do obrotu pod własną nazwą lub znakiem towarowym albo modyfikuje go w sposób, który może mieć wpływ na zgodność (art. 17); dotyczy to również każdego, kto dokonuje istotnej modyfikacji (art. 18). Importerzy podają swoją nazwę, adres pocztowy i cyfrowy kontakt na produkcie, a jeśli to niemożliwe, na opakowaniu lub w dokumencie towarzyszącym (art. 13 ust. 3).

Dalsza lektura

• Dyrektywa maszynowa a rozporządzenie w sprawie maszyn: pełne porównanie ze wszystkimi odniesieniami, w tym szybki test części A/części B oraz listę kontrolną analizy luk w formacie PDF (PDF listy kontrolnej w języku niemieckim).
• Unijne rozporządzenie w sprawie maszyn 2027: przegląd dla producentów maszyn
• Istotna modyfikacja maszyn: kiedy stają się Państwo producentem